ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

sa'lahmade

จังหวัด

จังหวัด

      ภาคเหนือ ดินแดนแห่งอาณาจักรล้านนาในอดีต เป็นอีกหนึ่งศูนย์กลางความรุ่งเรืองของศิลปวัฒนธรรมที่เกิดจากความเป็นอาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ รวมไว้ซึ่งกลุ่มชาติพันธุ์หลากหลาย จากแว่นแคว้นดินแดนต่างๆ มาตั้งรกรากก่อร่างสร้างเมือง พร้อมทั้งนำขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม ภูมิปัญญาต่างๆ ติดตัวมาด้วย ปัจจัยเหล่านี้ทำให้ภาคเหนือรุ่มรวยไปด้วยสุดยอดช่างฝีมือ หรือ “สล่า” ในภาษาท้องถิ่น (อ่านว่า สะ-หล่า) ที่มีทักษะความชำนาญในการสร้างสรรค์ชิ้นงานหัตถศิลป์ หรือ “งานคราฟต์” ได้อย่างโดดเด่นมาตั้งแต่ในอดีต 

      งานคราฟต์ในภาคเหนือนั้นมีเอกลักษณ์ เต็มไปด้วยความสร้างสรรค์ที่หลากหลาย เพราะมีแรงบันดาลใจมาจากเรื่องราวของประวัติศาสตร์ที่ยาวนาน ธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรอบตัวอันอุดมสมบูรณ์ รวมทั้ง การดำเนินชีวิตที่ตั้งอยู่บนพื้นฐานของความเชื่อความศรัทธา ทั้งที่เชื่อมโยงกับศาสนา หรือความเชื่อด้านจิตวิญญาณ ของกลุ่มชาติพันธุ์ รวมถึงชิ้นงานซึ่งเกิดจากวิถีของชาวบ้านในชีวิตประจำวันที่นำมาใช้เป็นประโยชน์ได้จริง ไม่ว่าจะเป็น ผ้าทอ งานปักผ้า งานไม้ งานจักสาน งานปั้น เครื่องประดับ อัญมณี ฯลฯ ทุกองค์ประกอบนี้ ผสมกลมกล่อมกันจนเกิดเป็นอัตลักษณ์ของท้องถิ่น

      งานคราฟต์ของภาคเหนือที่ปรากฏอยู่ในแต่ละชิ้นงาน จึงไม่ได้มีเพียงความสวยงามภายนอกที่มองเห็นได้ด้วยสายตาเท่านั้น แต่ทุกชิ้นงานมีที่มาและแฝงด้วยความหมายของความเป็นงานคราฟต์แห่งล้านนาเอาไว้ด้วย โดยเฉพาะจังหวัด เชียงใหม่ เชียงราย ลำปาง และลำพูน เมืองเก่าที่มีประวัติศาสตร์อันรุ่งเรืองมายาวนาน เต็มไปด้วยมรดกแห่งวัฒนธรรมทรงคุณค่า 

      ล้านนาคราฟต์ จึงเป็นเรื่องราวจากอดีตที่เชื่อมโยงมาสู่ปัจจุบัน อุตสาหกรรมแห่งหัตถศิลป์ถิ่นล้านนา ไม่เคยหยุดนิ่ง แต่ได้รับการถ่ายทอดและพัฒนามาต่อเนื่องไม่เคยขาดหาย จังหวัดทางภาคเหนือจึงมีสล่าระดับปราชญ์ชาวบ้าน ตลอดจนสล่ารุ่นใหม่ๆ ที่สืบสาน ภูมิปัญญาจากบรรพบุรุษ และต่อยอดเป็นงานคราฟต์ร่วมสมัยได้อย่างน่าประทับใจ

สล่า-ผู้ผลิต

Hearts and Hands คือแบรนด์ผลิตภัณฑ์เครื่องใช้ในครัวและของตกแต่งบ้านที่ทำจากไม้สัก ภายใต้การดำเนินงานโดยบริษัท V.S.T.Woods Thailand ของ ปาริฉัตร ณ สงขลา และสนัยย์ แก้วไชษา นักออกแบบผู้เปลี่ยนเศษไม้ไร้ค่าให้มีราคาด้วยพลังแห่งการสร้างสรรค์
ศิลปะการผลิตเครื่องเคลือบสังคโลกหรือ ‘ศิลาดล’ มีต้นกำเนิดมาจากประเทศจีนเมื่อประมาณ 2,000 ปีก่อน มีการถ่ายทอดต่อมายังอาณาจักรสุโขทัยและดินแดนล้านนา ที่ในเวลานั้นเป็นยุครุ่งเรืองที่มีการติดต่อค้าขายกับอาณาจักรอื่นๆ เป็นอันมาก โดยแหล่งผลิตสำคัญอยู่ที่อำเภอสวรรคโลก สุโขทัย ซึ่งมีหลักฐานการทำเครื่องปั้นดินเผา และพบเตาเผาโบราณอายุยาวนานกว่า 500 ปี ปรากฏเป็นหลักฐานชัดเจน ส่วนในแผ่นดินล้านนา ว่ากันว่า สันกำแพง คือแหล่งผลิตและส่งออกไปขายยังต่างแดน
BOPE (โบเป) คือแบรนด์ผลิตภัณฑ์ที่ทำมาจากขยะพลาสติกที่ถูกนำมาผ่านกระบวนการ Upcycling ของคุณโบ – เปมิกา สุตีคา และคุณตื้อ – ศุภฤกษ์ ทาราศรี คู่รักผู้เริ่มจากปัญหาของตัวเอง จนมองเห็นปัญหาของสิ่งแวดล้อม “เราเริ่มธุรกิจจากการซื้อขายของเก่า แต่เพราะศึกษามาไม่ดีพอและสู้เจ้าใหญ่ไม่ได้ อีกทั้งพบว่า ขยะพลาสติกมีการปนเปื้อน ทำให้ไม่สามารถนำเข้าสู่อุตสาหกรรมได้ ซึ่งของคงค้างใช้ไม่ได้มีเยอะมาก จึงคิดอยากจะเอามาสร้างมูลค่าด้วยตัวเราเอง โดยใช้ความรู้ความสามารถที่มีของเราทั้งคู่”
หลายคนคงสะดุดหูกับคำว่า “สังกะดี” ว่ามีความหมายว่าอย่างไร และพื้นที่นี้เขาทำอะไรกันใช่ไหมคะ วันนี้ชวนไปทำความรู้จักกับ “สังกะดีสเปซ” ผ่านการพูดคุยกับ คุณปรางทอง เตียงเกตุ หรือคุณรุ้ง ผู้ก่อตั้งกันค่ะ คุณรุ้งเรียนจบด้านเภสัชศาสตร์ แต่มีใจรักในงานคราฟต์ และงานสร้างสรรค์อื่นๆ
“เดอลานน์” แบรนด์แฟชั่นจิวเวลลี่ที่มีเอกลักษณ์โดดเด่นเฉพาะตัว ดีไซน์ทันสมัยแต่ยังคงรายละเอียดเส้นสายความเป็นไทยล้านนา ประณีตทั้งด้านฝีมือและการให้สีสัน หรือเรียกอีกอย่างว่าเป็น Craft Jewellery อย่างแท้จริง เพราะเป็นงานที่สร้างสรรค์ด้วยช่างฝีมือชิ้นต่อชิ้นเลยทีเดียว
คุณวิไล ไพจิตรกาญจนกุล ผู้ก่อตั้ง “บัวผัดแฟคทอรี่” เติบโตและคลุกคลีกับงานหัตถกรรมมาตั้งแต่เกิดเลยก็ว่าได้ ด้วยคุณพ่อ อาปาเหย่งกง เป็นครูเดินสอนทอผ้าประจำกระทรวงอุตสาหกรรม และครอบครัวมีร้านจำหน่ายสินค้าหัตถกรรมในย่านไนท์บาร์ซาร์ ชื่อร้าน “บัวผัดพานิช”
อาคารไม้กึ่งปูนที่อำเภอสันกำแพงหลังนี้ เป็นที่ก่อกำเนิดแบรนด์ “ทอบุญ” กระเป๋าที่ทำจากผ้าไทยผสมหนังแท้ที่ได้รับความนิยมทั้งในประเทศไทยและอีกหลายประเทศทั่วโลก ท่ามกลางวิถี Natural Ambient Atelier ล้อมรอบไปด้วยป่าสักให้ความร่มรื่นและเย็นสบาย ด้านหน้าเรือนมีโถงทำงานที่เปิดโล่งให้อากาศถ่ายเทเหมาะสำหรับการทำงานย้อมและทอ
คุณเพชรรัตน์(เจี๊ยบ) และคุณสุจิต(ตี๋) ฉินยี่ ผู้ก่อตั้งแบรนด์ “ภูตะวัน” บอกเล่าให้ฟังอย่างอารมณ์ดีว่าชื่อแบรนด์มีที่มาจากชื่อของลูก ซึ่งก่อนที่จะมาเป็นแบรนด์นี้ คุณเจี๊ยบย้อนหลังให้ฟังว่า เธอเติบโตมาในครอบครัวคนทำงานหัตถกรรมตั้งแต่รุ่นคุณปู่ คุณย่า สืบต่อมาจนถึงรุ่นคุณแม่ที่ทำเฟอร์นิเจอร์ไม้สัก ที่บ้านถวาย
จากงานอดิเรกที่มาจากความชอบในเรื่องงานฝีมือ กลายมาเป็นธุรกิจในแบรนด์ที่ชื่อ TIMA แบรนด์เครื่องประดับที่ก่อตั้งมายาวนานกว่า 25 ปี คุณกิตติมา เอกมหาชัย หรือคุณไก่ เล่าให้ฟังว่าหลังจากที่เรียนจบทางด้านเศรษฐศาสตร์จากมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ทำงานด้านการตลาดอยู่ระยะหนึ่ง ได้ลาออกจากงานประจำเพื่อไปดูแลครอบครัว ในช่วงนั้นชอบไปร้านหนังสือที่ World Trade Center
เคยคิดไหมว่าถ้าเรามีวัสดุเหลือใช้ เราจะเอาไปทิ้ง ไปขายร้านรับซื้อของเก่าหรือว่าจะเอาไปทำอะไรต่อ แต่สำหรับชายคนนี้ พิชากร ภูเขียว หรือน็อต เป็นผู้หนึ่งที่ให้ความสำคัญและเห็นคุณค่าของวัสดุเหลือใช้ จึงหยิบจับมันมาสร้างสรรค์งานคราฟต์ได้อย่างน่าสนใจเลยทีเดียว มาติดตามเรื่องราวของเขากันว่าเขาคิดอย่างไรถึงนำสิ่งเหล่านี้มาสร้างสรรค์ผลงาน
เมื่อนึกถึงงานไม้ในเชียงใหม่ หลายๆ คนอาจนึกถึงงานเฟอร์นิเจอร์ โต๊ะ ต่าง เตียง ตู้หรือผลิตภัณฑ์จากไม้ชิ้นใหญ่ๆ แต่วันนี้เราจะชวนไปทำความรู้จักกับ “วงศ์พิทักษ์” ผู้ผลิตที่นำไม้มะม่วงมาสร้างสรรค์งานไม้ชิ้นเล็กๆ ให้เป็นของที่ระลึก ของใช้ในบ้าน ที่ทั้งเป็นของใช้และเป็นของตกแต่งบ้านที่สวยงามไปในตัว ไปดูกันว่าเส้นทางการทำงานคราฟต์ของ คุณพิทักษ์ และคุณวนิดา อินทวงศ์ นั้นมีที่มาที่ไปอย่างไร
มือจา คือชื่อสตูดิโอทำเฟอร์นิเจอร์แฮนด์เมด จากไม้เก่าที่ออกแบบและลงมือทำด้วยตัวเองทุกกระบวนการของ ปูน - ระพีพัฒน์ แก้วทิพย์ หนุ่มเชียงใหม่ผู้ไปร่ำเรียนไกลถึงเมืองกรุง หลังเรียนจบทางด้านการออกแบบในสาขาสถาปัตยกรรมไทยก็พบว่า ตัวเองไม่ได้ชอบสายงานด้านนี้ จึงกลับมาอยู่บ้านซึ่งตรงกับช่วงโควิดพอดี สิ่งที่ทำได้คือนั่งดูยูทูปไปเรื่อยๆ จากความชอบงานไม้เป็นทุนเดิม ยิ่งดูก็ยิ่งดำดิ่งลงไปในโลกของงานไม้ มารู้ตัวอีกที โรงรถของที่บ้าน ก็กลายเป็นเวิร์กช็อปขนาดย่อมที่มีอุปกรณ์พร้อมสรรพไปเสียแล้ว